autorem artykułu są Ashley i Kaja Walkowskie
Andaluzy to jedna z najsławniejszych ras pochodzenia hiszpańskiego. Jej korzenie trudno określić – istnieją aż trzy teorie na ten temat. Pierwsza i zarazem najbardziej prawdopodobna głosi, że podstawą do powstania rasy były konie berberyjskie i arabskie sprowadzone do Hiszpanii przez Maurów w VIII wieku. Krzyżowanie ich z miejscowymi stadami dało początek rasie andaluzyjskiej.
Nazwa: koń andaluzyjski (andaluzyjczyk)
Pochodzenie: Hiszpania/Andaluzja
Typ: Półkrwi (ciepłokrwisty)
Wysokość: od 150 do 160 cm
Umaszczenie: głównie siwe, ale też gniade, kare, kasztanowate i dereszowate
Pokrój: głęboki, harmonijny tułów, szeroki zad, dobrze umięśnione nogi i szyja
Charakter: posłuszny, chętny, wyniosły, przyjazny dla innych koni
Użytkowanie: wyższa szkoła jazdy, parady, walki z bykami
Druga teoria mówi, że rasa ta pochodzi od klaczy nubijskich przywiezionych do Hiszpanii przez kartagińskiego wodza Hasdrubala, a ostatnia sugeruje, że protoplastą tego typu konia mógł być Equus Ibericus, który miał również udział w rozwoju konia berberyjskiego.
W poprzednich tysiącleciach konie andaluzyjskie były tak cenione, że ich wywóz bez zezwolenia karano śmiercią. Klasztory z rejonów południowych utrzymywały najczystsze linie. W drugiej połowie naszego tysiąclecia konie hiszpańskie występowały na wszystkich dworach książęcych jako szczyt końskiej arystokracji.
W końcu, po krótkiej lekcji historii o rasie, dociera do nas, jak bardzo jest ona stara. A wystarczy tylko jedno spojrzenie na tego eleganckiego konia, by dotarło do nas, jak wysoką szlachetnością się szczyci. Nic więc dziwnego, że cechy tego konia możemy dostrzec u koni holsztyńskich, fryderyksborskich, kladrubskich, lipicańskich, fryzyjskich, oldenburgów, hackneyów, starych koni normańskich i kłusaków orłowskich, a w Ameryce u quarter horse’a oraz criollo.
Koń andaluzyjski ma atrakcyjną, wysoko osadzoną głowę o prostym lub lekko wypukłym profilu, szerokie czoło i piękne oczy (zresztą jak każdy koń). Jego szyja jest dość muskularna, ładnie, łukowato wycięta, osadzona na skośnie opadających łopatkach. Klatka piersiowa jest szeroka i głęboka, kłoda (tułów konia od przednich do tylnych nóg) owalna, grzbiet zwarty oraz krótki, a zad dobrze umięśniony. Nisko osadzony, gruby ogon oraz grzywa są bujne i efektownie falujące, co nadaje zwierzęciu królewski wygląd. Kopyta konia są twarde dzięki gorącemu i zarazem suchemu klimatowi południowej Hiszpanii.
Koń posiada cudowną akcję, w której zawiera się ruch z wysokim unoszeniem kończyn niewyrzucanych daleko w przód, przez co zwierzę wygląda tak, jakby tańczyło. Kłus ten używany jest szczególnie w czasie parad, a nazywany paso de andatura. Zwierzę ma wspaniały charakter, jest spokojne i cierpliwe, lecz jednocześnie pełne energii oraz odwagi. Dodatkowo koń ten posiada wyrównany temperament i łatwo przywiązuje się do człowieka. Wszystkie te zalety sprawiły, że był używany podczas corridy.
Ciekawe jest to, iż koń andaluzyjski ma zupełnie inną nazwę oficjalną, stosowaną przez stowarzyszenie hiszpańskich hodowców – pura raza espanola, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza czystą rasę hiszpańską. Poza tym warto wiedzieć, drodzy miłośnicy czterech kopyt, że takie rasy jak alter real, lustiano, peninsula, zapatero i andaluzyjska mogą być określane wspólnym mianem koni iberyjskich, ponieważ tak naprawdę są blisko spokrewnione i prezentują bardzo podobne charakterystyki.
Użytkowanie konia andaluzyjskiego nie zmieniło się od czasów powstania rasy, jedynie pogłębiało się je o różne dyscypliny, by bardziej wyeksponować zalety tego zwierzęcia. I tak koń ten po dziś dzień bierze udział w corridzie, jednak rzadziej niż kiedyś można go spotkać na arenie. Grzechem jednak byłoby nie wspomnieć o wyższej szkole jazdy, w której głównymi bohaterami są przeważnie andaluzyjczyki i ich niebywałe ewolucje.
Dzięki chęci do nauki i szybkiemu zapamiętywaniu wpajanych mu zasad koń andaluzyjski z niebywałą gracją wykonuje nawet najbardziej wyszukane sztuczki, takie jak piaffy (kłus w miejscu), pasaże (powolny kłus z wysokim podnoszeniem nóg), zmiana nogi w galopie, piruety (obroty w galopie, podczas których tylne nogi kręcą się w miejscu) czy takie pokazówki jak te, w których koń chwilami nie dotyka ziemi ani jednym kopytem. Prosta dla tych zwinnych koni wydaje się pesada, gdzie przednie nogi zginają w górze pod kątem 45°, a ich stawy skokowe niemal dotykają ziemi w figurze zwanej lewadą. Ale już courbette w ich wykonaniu sprawia, że widownia podrywa się ze swoich miejsc, by obserwować z zapartym tchem kilkumetrowy marsz w przód tylko na tylnych nogach, bo właśnie w tej figurze najlepiej widać dumę zwierzęcia obdarzonego szlachetną głową i pięknie wygiętą szyją. Najbardziej urokliwą ewolucją wyższej szkoły jazdy jest kapriola – wyskok konia do góry z jednoczesnym wyrzuceniem kończyn – przednich w przód, tylnych w tył.
Obecnie andaluzyjczyki hodowane są głównie w regionie Jerez de la Frontera, gdzie od roku 1973 znajduje się siedziba Królewsko-Andaluzyjskiej Szkoły Jazdy, ale też w Sewilli i Kordobie. Księgi stadne prowadzone są od roku 1912. Nie dopuszczają one do wpisu konia maści srokatej.
--
Ashley i Kaja Walkowskie
|